zondag 11 augustus 2013

De grote verandering

Vooraf excuses voor deze blog. Ik had eerder al over deze tentoonstelling willen schrijven, maar durfde niet. Ik snapte de schilderijen niet - nog steeds niet, eigenlijk. Maar ik probeer wel. Heel hard, zelfs (ik heb in totaal vier keer de tentoonstelling bezocht, en ben ook naar een lezing erover gegaan).

Vandaag was de laatste dag van de tentoonstelling, dus als je nog niet bent geweest, zul je ook niet meer kunnen gaan. Als je graag had willen gaan na het lezen van deze blog, het spijt me verschrikkelijk. Echt waar. Maar het was de keuze tussen het schrijven van een blog over iets wat ik half/niet begreep of het uitstellen tot ik er wél iets van snap. Geen blog was geen optie, daarvoor heb ik te hard geprobeerd 'm wel te snappen.


In De Grote Verandering staan werken tentoongesteld uit de twintig jaar vóór de revolutie van 1917, een periode van grote spanningen in Rusland. Niemand wist waar het op uit zou lopen, maar veel veranderde in korte tijd, wat ook zeer goed weerspiegeld wordt in de kunst. In zeer korte tijd ontstonden verschillende nieuwe stromingen, waaronder suprematisme (ideale geometrische abstractie) en impressionisme (weergeven van de realiteit zoals de schilder die ziet, niet zoals die objectief is).

De tentoonstelling is in twee delen onderverdeeld: links de donkerrode kant met de meer traditionele, romantische schilders, rechts de felgroene kant met de vooruitstrevende schilders van de nieuwe stromingen. Het is deze breuk tussen oude ideeën en nieuwe idealen die zo kenmerkend is voor de schilderkunst in deze periode, maar vooral ook de tijd zelf. De spanningen zijn er, alleen niemand weet nog wat gaat gebeuren. Later zullen precies deze spanningen uitlopen op een regelrechte revolutie, wat het einde van het tsarenrijk zal worden en het begin van een nieuw tijdperk gebaseerd op gelijkheid en broederschap (of zo was het idee).


Prachtig is de splitsing tussen de twee delen van de tentoonstellingen. Het donkerrode deel bestaat uit esthetisch mooie kunst, welke een beetje laat denken aan foto's. Het is een stilte voor de storm - een storm, die gevormd wordt door het felgroene deel. Het felgroene deel is een mengelmoes van stromingen, van verschillende maten van abstractie. Het is een explosie van kleur; felle, harde kleuren. Niet de subtiliteit van het donkerrode deel, maar grove vormen. (Een goed idee van hoe het voelt is Stravinsky's Le Sacre Du Printemps. Hoewel het muziek is, is het toch onlosmakelijk verbonden aan de tentoonstelling - er wordt zelfs een ballet vertoont van Pina Bausch op die muziek. Het is een revolutionair stuk - de première ervan werd de grootste rel uit de muziekgeschiedenis.)

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen