woensdag 31 oktober 2012

Capitolijnse musea

We zijn aangekomen in Rome, en lopen langs het Forum Romanum (wat we later nog zullen bezoeken) naar de Capitolijnse Musea. We hebben heel weinig tijd, maar dat weerhoudt ons om toch nog even snel binnen te kijken.


De Capitolijnse Musea zijn een groep kunst- en archeologische musea, die rond een centraal plein liggen. Een heel beroemd plein, ontworpen door Michelangelo, dat tegenwoordig afgebeeld staat op de achterkant van Italiaanse euromunten van vijftig cent. De collecties van de musea bevatten vele Romeinse beelden, inscripties en andere artefacten; kunst uit de middeleeuwen en Renaissance; en juwelen, munten en andere - op deze blog niet nader gedefinieerde - voorwerpen.


Naast de vele andere beroemde Romeinse beelden in het museum, is dit een van de indrukwekkendste. Dit is de Colossus van Constantijn, met zijn 12 meter wellicht een van de grootste beelden ooit. Niet dat er veel van over is, overigens, maar de brokstukken geven wel een aardig idee van hoe hij ooit moet zijn geweest. Hij is opgesteld op een binnenplein in een van de musea. Nou ja, dat wat ervan over is: een voet, een bovenarm, een hoofd, een hand, een onderbeen(?) en een knie.


En dit is een ander beroemd standbeeld, ook uit de Romeinse tijd. Het is het bronzen ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius, dat lange tijd buiten op het plein heeft gestaan. Kun je je het voorstellen? Een Romeins bronzen standbeeld dat gewoon open en bloot buiten staat? Nu staat er een exacte kopie, gemaakt toen het originele standbeeld in 1981 naar binnen werd verplaatst voor restauratie.

(Extra weetje: het paard iets te klein lijkt voor de ruiter. In de Romeinse tijd waren er nog geen paarden van 2 meter, zoals we die nu hebben, en waren ze simpelweg een stuk kleiner. Destijds was het doodnormaal, nu ziet het er ietwat vreemd uit, zo'n klein paard onder een grote man.)

maandag 29 oktober 2012

De gelukkige huisvrouw

Het gaat lekker met De Beste Debuutromans. In zeer korte tijd heb ik alweer nummer 4 uitgelezen. Iets wat natuurlijk ook aan het boek zelf ligt, maar dat terzijde.

De Gelukkige Huisvrouw is de debuutroman van Heleen van Royen. En gaat, zoals velen al zullen weten, over de 31-jarige Lea, die volledig doordraait na de geboorte van haar kind. Nadat ze haar kind in een doos probeert te stoppen, laat haar man Harry haar opnemen. Weer thuis zoekt ze een psychiater op, die erachter komt dat ze nooit een traan heeft gelaten om haar vader die zelfmoord heeft gepleegd toen zij een tiener was. Onder begeleiding van deze psychiater duikt ze in haar vaders verleden.


Heleen van Royen is een Nederlandse schrijfster en columniste (bij Het Parool). De Gelukkige Huisvrouw is haar eerste, en waarschijnlijk ook haar meest succesvolle boek (hoewel over het succes van haar andere werken ook niet te klagen valt). De Gelukkige Huisvrouw is tegenwoordig al in elf talen vertaald, waaronder Engels, Fins, Duits, Noors en Zweeds. Al eerder werd het verhaal bewerkt tot theaterstuk, en in 2009 ging de verfilming in première (met Carice van Houten als Lea en Waldemar Torenstra als Harry).

zondag 28 oktober 2012

Verleiding & betovering

Gisteravond ben ik naar een prachtig concert geweest van het Limburgs Symfonie Orkest. Een concert dat in het teken stond van filmmuziek. Wat? Filmmuziek? Denk aan Harry Potter, Lord of the Rings, Narnia, Slumdog Millionaire, World Trade Center, Shrek. Kun je je de soundtrack een beetje voor de geest halen? Ja, dat soort muziek.

De muziek was prachtig en erg gevarieerd. De films kwamen uit Amerika, Groot-Brittanië, India en Japan. En de genres van fantasy tot oorlog, van comedy tot actie.

De dirigent, Dirk Brossé, leidde niet alleen het orkest, maar vertelde ook over de stukken die werden gespeeld en de films waar ze uitkwamen. Over hoe filmmuziek tot stand komt, over de componisten, over het verschil tussen muziek voor films en series (waarbij veel rekening moet gehouden met waar de muziek uit komt, uit muziekinstallaties van zeer hoge kwaliteit, of slechts twee kleine doosjes). Hij vertelde interessant, met erg veel humor.


Het absolute hoogtepunt van de avond vond ik de sitarsolo uit Slumdog Millionaire, gespeeld door Roopa Panesar (de schone dame op de foto hierboven). Slumdog Millionaire is een fantastische film, mét prachtige muziek, geschreven de Indiase componist A.R. Rahman. Rahman komt uit de Bollywood-filmindustrie, en dit is zijn eerste westerse film. Voor deze film heeft hij dan ook gekeken hoe westerse componisten filmmuziek aanpakken, om dat de componeren met zijn Indiase roots.

vrijdag 26 oktober 2012

San Miniato al monte

Ik realiseer me net dat ik al twee weken niet meer over Florence/Rome/Pompeii heb geblogd. Sorry daarvoor, ik had geen tijd/andere onderwerpen om over te bloggen die iets meer prioriteit hadden. Maar geen excuses zijn beter dan blogs, toch?

Dit zal de laatste blog zijn over Florence, de rest zal alleen nog over Rome en Pompeii gaan, maar niet getreurd, de blogs tot nu toe zijn slechts het topje van de ijsberg - of zelfs nog niet eens.

Van de San Miniato Al Monte wordt gezegd dat het de mooiste kerk van heel Italië is en dat het het mooiste stukje romaanse architectuur is van Toscane. I couldn't agree more. Geen foto op het internet kan de ware pracht weergeven van de kerk (daarom dus deze foto van de koepel). Het is groot en rijk versierd, maar in geen enkel opzicht overdadig, eerder sober (als je begrijpt wat ik bedoel). Dit is hoe kerken zouden moeten zijn; ze leiden niet af van het geloof, maar versterken de verhalen juist door beeldmateriaal.

De San Miniato Al Monte ligt op een van de hoogste punten van Florence, en om er te komen moet je vele trappen beklimmen. Maar: ieder nadeel heb z'n voordeel, want dit zorgt er ook voor dat het er heel rustig is en je op je gemak de hele kerk kunt bekijken zonder je door mensenmassa's te moeten worstelen. (Let wel op: de kerk wordt nog steeds gerund door broeders, en is dus niet ieder moment van de dag open voor publiek.)

Over de geschiedenis en de architectuur zal ik hier niet uitweiden. Op Wikipedia (de Engels- of de Nederlandstalige) staat alles prima uitgelegd, maar het mooiste is eigenlijk om niets op te zoeken en gewoon de kerk te bezoeken. Je zult versteld staan.

dinsdag 23 oktober 2012

Andy Warhol - The last supper (pink)

Dit is de vreemdste tentoonstelling ooit. Is het eigenlijk wel een tentoonstelling te noemen? Het bestaat slechts uit één kunstwerk - een enorm kunstwerk, dat wel, maar dan nog...

Het kunstwerk is een zeefdruk van Andy Warhol, de beroemde pop artkunstenaar. Dit is een van de zeefdrukken die hij maakte van Da Vinci's Laatste Avondmaal, dit maal in fel roze* en twee naast elkaar. Het is totaal bizar om zo'n beroemd werk te zien in het roze, maar waarschijnlijk was dat juist de bedoeling. Het doek is enorm; met zijn zeven meter is het slechts een meter smaller dan het origineel. Hier in De Nieuwe Kerk van Amsterdam is het de eerste keer dat het kunstwerk tentoongesteld wordt in Europa, en daarmee extra speciaal.

Andy Warhol - The Last Supper (Pink) is van 6 oktober tot 11 november 2012 te zien in De Nieuwe Kerk in Amsterdam, slechts vijf weken. Deze tentoonstelling is deel van de serie Meesterwerken, waarbij iedere herfst een maand lang een meesterwerk met een religieus thema wordt tentoongesteld. Het vorige, en eerste, meesterwerk uit de serie was De Heilige Familie van Rembrandt.

*Op de foto komt de kleur niet goed over; je zult me dus op m'n woord moeten geloven.

zondag 21 oktober 2012

De zwarte met het witte hart

Tussen twee blogs over tentoonstellingen/pop art in prop ik nog even een boek. En niet zomaar een boek, want deel van de Volkskrant-serie De Beste Debuutromans. Nummer drie in dat rijtje is Arthur Japin, dus bij deze.


Tot nu toe is De Zwarte Met Het Witte Hart het treurigste boek in de serie. Het boek speelt zich af tussen 1836 en 1900. Kwasi en Kwame, twee Afrikaanse prinsjes, worden naar Nederland gehaald en voor de rest van hun leven van hun familie te worden gescheiden. Waarom? Ze dienen als geschenk voor Willem I als onderpand voor de illegale slavenhandel van de Nederlandse regering.

In Delft worden de jongens als Hollanders opgevoed. Kwasi probeert uit alle macht een Nederlander te worden en zich aan te passen aan de Hollandse gebruiken, Kwame wil vooral zijn Afrikaanse identiteit behouden om later terug te kunnen keren naar zijn eigen volk.


Arthur Japin is een van de grootste Nederlandse schrijvers die op dit moment leven. Zijn werk wordt geprezen, bekroond en in recordoplages gedrukt (813000 exemplaren van De Grote Wereld). Zijn werk kenmerkt zich door autobiografische en/of historische elementen. Van De Zwarte Met Het Witte Hart bestaat ook een opera, gecomponeerd door Jonathan Dove, waarvoor Japin het - Engelstalige - libretto heeft geschreven.

vrijdag 19 oktober 2012

Pop art in Europa

Ik zei toch dat ik deze vakantie naar nog een tentoonstelling zou gaan? En beloofd is beloofd, dus bij deze: Pop Art In Europa, te zien in Museum Het Valkhof te Nijmegen.

Pop Art In Europa is een overzichtstentoonstelling over de kunststroming pop art, over de tijd waarin het gemaakt is, de grote gebeurtenissen, de sociale omstandigheden. Over de inspiratiebronnen van de kunstenaars. Over pop art. Maar dan in Europa, om duidelijk te maken hoe pop art in Europa ontstond, met de specifieke situaties in Europa (vooral communisme schijnt een geliefd - typisch Europees - thema, in plaats van elektrische stoelen, om maar iets te noemen). Alle tentoongestelde werken zijn dus ook van Europese kunstenaars, om zo een goed overzicht te geven van de precieze stroming in Europa.


De tentoonstelling was prachtig opgezet, duidelijk naar thema, met eventuele extra informatie bij de werken (en het thema van de desbetreffende zaal), én een audiotour waarop je naast extra informatie ook fijne jaren '60-muziek op kon afspelen. Alleen het jammere was dat er maar zeer weinig kunstwerken waren van de echt grote Europese pop art-kunstenaars, zoals Niki de Saint Phalle en David Hockney. Maar het blijft toch een mooie tentoonstelling.

donderdag 18 oktober 2012

Uffizi

Wat moet je zeker doen als je ooit in Florence bent (al is het maar een dag, zoals bij mij)? Juist, naar het Uffizi. Je kunt het simpelweg niet maken om er niet heen te gaan (al is het alleen maar om de Venus van Botticelli te zien). Hoe kun je nu niet naar zoveel topstukken willen kijken? En trouwens, het is ook nog eens een van de oudste en bekendste musea van de westerse wereld. Dus...


Mijn bezoek aan het Uffizi was jammer genoeg van korte duur. Een van de nadelen van schooluitstapjes zijn strikte tijdschema's waar je je aan moet houden, zodat je alles kunt zien. Ik zou met gemak een hele dag omkrijgen in dit museum, maar het was me - jammer genoeg - niet gegund. Er stonden immers ook nog andere dingen op het programma. Maar hoewel het bezoek kort was, was het wel zeer bijzonder - en leerzaam (een van de voordelen als de begeleider van jouw groep een docent tekenen is).

De Geboorte Van Venus van Sandro Botticelli is slechts een van de vele meesterwerken van het Uffizi, maar wel een zeer bekende. Wat Botticelli hier doet is zeer gewaagd, naaktheid werd namelijk niet heel erg op prijs gesteld in die tijd (halverwege vijftiende eeuw); alleen Adam en Eva en bij tijd en wijle een Maria die Jezus de borst geeft, maar dat was het dan. Waarschijnlijk waren zijn sponsoren wel gecharmeerd van het idee van een schilderij met een klassiek thema, maar een volledig naakte Venus die zich slechts bedekt met haar haren en armen? Mmm, nee, zoiets werd niet heel erg gewaardeerd. (Daarna heeft hij dan ook bijna alleen nog maar godsdienstelijke schilderijen gemaakt.)


Een van mijn persoonlijke favorieten uit de collectie van het Uffizi is deze Medusa van Caravaggio. Prachtig is de gelaatsuitdrukking van het monster Medusa, de beweging in de slangen die haar haar vormen, en het bloed dat letterlijk uit de nek spuit. De scène die is afgebeeld is Medusa's hoofd net nadat het is afgehakt door de Griekse held Perseus. Perseus kreeg de opdracht om Medusa te onthoofden van Athena, die het daarna gebruikte voor haar schild (waarom is me niet helemaal duidelijk).

woensdag 17 oktober 2012

Dans la maison

Vandaag was een dagje film voor mij. Tja, wat moet je anders op een ietwat triestige herfstdag zonder school? De dag ervoor was ik al naar een tentoonstelling geweest, en op woensdagmiddag is er gereduceerd tarief bij de bioscoop. Klinkt als het perfecte plan, toch?



Dans La Maison is een van de merkwaardigste films die ik ooit gezien heb. De film gaat over Germain, een uitgebluste leraar Frans, en Claude, een bijzonder getalenteerde scholier. Claude schrijft over hoe hij binnendringt in het gezin van zijn klasgenoot Rapha, zijn avances met diens moeder. Germain ziet het genie, maar vooral ook het gevaar in van de opstellen. Aan de ene kant moedigt hij de jongen aan om verder te gaan, van de andere kant wil hij hem tegenhouden. Uiteindelijk zullen de opstellen verstrekkende gevolgen hebben - voor iedereen...

François Ozon is een Franse filmregisseur. Zijn films kenmerken zich alle door hun scherpe satirische humor en opvallende uitingen van menselijke seksualiteit. Hij wordt gezien als een van de meest belangrijke regisseurs in de New Wave-beweging in de Franse cinema. (Je kent hem misschien wel van Potiche, een geweldige film uit 2010. Ik heb hem gezien, maar helaas was dat voor de tijd van Otje Blogt Cultuur en is er geen blog over.)

dinsdag 16 oktober 2012

Playboy architecture, 1953-1979

Het is herfstvakantie voor mij. En herfstvakantie betekent veel vrije tijd, dus ook tijd om culturele dingen te ondernemen. En natuurlijk horen daar ook tentoonstellingen bij, waarvan PlayBoy Architecture, 1953-1979 de eerste is.

Playboy Architecture, 1953-1979 is een tentoonstelling geheel geweid aan de rol die architectuur en design had in het blad Playboy in de periode van 1953 tot 1979. Deze twee dingen speelden een opvallend en opmerkelijk grote rol in het blad, een veel grotere rol dan dat je (of in ieder geval ik) in eerste instantie zou denken.


Design/architectuur en Playboy blijken onlosmakelijk met elkaar te verbonden, want een vitaal deel van de Playboy-levensstijl. Het blad draaide, vooral in die tijd, niet slechts om pin-ups, maar ook om een hele levensstijl die erbij hoorde. De typische playboy was een achtentwintigjarige single man, modebewust, een beetje à la Mad Men. Het blad was een stijlgids voor deze mannen, een bijbel voor het leven.

De tentoonstelling belicht de verschillende kanten van Playboy Architecture, van stoelen tot literatuur, van het Playboy-vliegtuig tot de vrijgezellenappartementen. Alles met mooi beeldmateriaal uit het blad zelf, en eventueel videomateriaal of extra attributen. En natuurlijk zijn er vele edities van het blad zelf uit die tijd die je kunt doorbladeren.

Het is een tentoonstelling die verrast en leerzaam is, maar vooral ook heel erg mooi.

maandag 15 oktober 2012

Duomo

Oké, kom maar op met de nieuwe reisblogs! Nu ik net klaar ben met Portugal, kan ik meteen weer door met de drie-eenheid Florence - Rome - Pompeii. Bij deze dus de eerste, over de dom van Florence.


De Duomo (of Santa Maria del Fiore, zoals hij tegenwoordig officieel heet) is hét symbool van Florence. Deze kerk is gebouwd in het begin van de dertiende eeuw, en was revolutionair voor zijn tijd - vooral de koepel. In die tijd was het nog niet gelukt om zo'n grote koepel te bouwen zonder steunconstructie. Meer dingen werden toegevoegd, waaronder een balkon. Maar de bouw kwam stil te liggen in 1515 na een opmerking van Michelangelo ("Het lijkt op een krekelkooi."). Tja, Michelangelo's wil is wet, in ieder geval op artistiek gebied. Nog steeds zijn enkele zijden kaal.



De kerk is vooral indrukwekkend aan de buitenkant, aan de binnenkant valt het tegen (met dank aan Michelangelo). Maar de koepel is wel mooi. Het beeldt het laatste oordeel uit, met hemel - inclusief Jezus - en hel - inclusief duivel. En in de kerk is ook nog een beroemd schilderij van Dante te zien met op de achtergrond een scène uit zijn Hemelse Komedie (zie afbeelding hierboven). Maar heel erg de moeite waard is het niet...