zaterdag 31 maart 2012

Ze doen maar

Ik houd van Carmiggelt! Noem het ouderwets, niet van deze tijd, traag; voor mij is het mooi. Geweldig leesvoer voor school, zo na proefwerken en tijdens tussenuren. Je hoeft je niet te veel concentreren, de verhalen duren maar kort (zo'n drie bladzijden) en ze lezen lekker weg - ook nu nog steeds, zo'n 36 jaar na het verschijnen van de bundel.

Alle boeken (en verhalen) van Carmiggelt zijn praktisch hetzelfde. Altijd zijn het bundels met columns, melancholische en alledaagse columns. Ze hebben niet de pretentie iets belangrijks te zijn, misschien fijn om te lezen tijdens alle andere krantenberichten, maar meer ook niet. Zo zijn ze ook geschreven, en daarom des te leuk om te lezen.


Ooit was Carmiggelt dé Nederlandse columnist. Hij kwam op de televisie, werd veel gelezen, werkte samen met Annie M.G. Schmidt... Tegenwoordig lijkt hij vergeten, als mensen hem kennen, dan slechts nog van vroeger. Hij was een paar maanden geleden nog even in het nieuws, toen een bronzen beeld van hem en zijn vrouw (dat van de afbeelding hieronder) was gestolen. Silvia Witteman heeft nog een keer een column over hem geschreven, maar dat was ook dat. Nederland is hem vergeten...


(Ik denk overigens niet dat Carmiggelt het erg zou hebben gevonden om vergeten te worden. Hij zou er de humor wel van hebben ingezien.)

donderdag 29 maart 2012

170 Hz

Gisteravond ben ik weer eens naar de film gegaan, naar 170 Hz om precies te zijn. Ik had meegedaan aan een prijsvraag van Code Maastricht (een tijdschrift), en ik heb gewonnen. Dus dan ga je ook, toch?


170 Hz gaat over Evy en Nick, twee hopeloos verliefde jongeren. Ze willen weg, weg van hun ouders, weg van de buitenwereld. Niemand begrijpt hen, alleen de ander. Om weg te komen van hun ouders, bedenken ze een plan. Ze gaan samenwonen in een oude duikboot; niemand zal weten waar ze zijn, en zo kunnen ze ongestoord samen zijn. Maar later blijkt dat Nick nog een andere reden heeft om te verdwijnen...


De film is mooi, heftig en beklemmend. Zowel Nick en Evy zijn doof, en alle gesprekken zijn dus in gebarentaal. Het is zo vreemd om niet te hóren wat ze zeggen, maar het alleen maar te zien. Ruzies verlopen niet schreeuwend, maar juist stil. Doordat er niet wordt gepraat, komt de nadruk te liggen op de omgevingsgeluiden.

De beelden zijn prachtig, hoewel vaak ook erg beklemmend. De duikboot ligt scheef, en dus lopen de acteurs ook door scheve kamers. Er is daarbinnen geen ruimte, maar het is juist allemaal klein. Alles is van staal, er is geen daglicht te zien. Heel maf.

Het verhaal is zowel mooi als heftig. Natuurlijk is de liefde tussen Evy en Nick erg romantisch. Maar de waanbeelden van zijn vader die Nick steeds achtervolgen, zijn ronduit eng. Het lijk van zijn vader dat op de plek in het water hangt, waar zojuist Evy nog zwom. En zo wordt langzaam maar zeker duidelijk waarom Nick van huis gevlucht is.


De film is geschreven en geregisseerd door Joost van Ginkel. Ik kende hem niet, maar jullie misschien wel. Eerder heeft Rat, Ahoy!, Kus en Zand geregisseerd, van Kus en Zand heeft hij het verhaal ook geschreven, en van Zand was hij tevens de producer.

woensdag 28 maart 2012

Palazzo massimo

En we zijn alweer aangekomen bij de laatste dag van Rome. En daarmee ook het einde van deze serie vakantieherinneringen. We sluiten niet af met een kerk, maar met een museum, een groot museum voor klassieke kunst: het Palazzo Massimo.


Enorm, enorm groot is het museum. Vier verdiepingen, vol met alleen maar klassieke kunst (nou ja, op het grootste deel van de munten in de kelder na dan). En we hebben letterlijk alles bezocht. In één morgen. (Tja, wat moet je anders als je 's middags weer terugvliegt naar Nederland? Dit lag tenminste in de buurt.) Ach, het is klassiek, dus mij hoor je niet klagen.

In het museum staan veel beelden (natuurlijk) van zowel goden & mythologische figuren als rijke Romeinen, maar er is meer. Er is een kleine collectie klassieke sieraden, er zijn munten in de kelder (de geschiedenis van munten in Rome), er zijn fresco's en mozaïeken. Vooral de fresco's zijn heel bijzonder.


Het is ongelooflijk hoe veel fresco's daar bij elkaar hangen. Het grootste deel, zo niet alle, fresco's zijn afkomstig uit één Romeinse villa. Verschillende kamers zijn er nagebouwd, mét de originele fresco's aan de muren, om te laten zien hoe zo'n kamer eruitzag. (De kamer op de foto is een slaapkamer, als ik het me goed herinner).


Ook bijzonder is dit beeld. Iedereen kent zo'n beeld wel, want er zijn talloze marmeren kopieën van het originele bronzen beeld (dat volgens mij niet is teruggevonden). Maar deze is extra speciaal, want deze heeft de exacte afmetingen van het originele bronzen beeld. Die afmetingen zijn anatomisch niet correct, en zijn ook verbeterd bij praktisch alle Romeinse reproducties. Daarom.


En last but not least: deze uitrustende bokser. Dit is een Romeins beeld, maar geen gewoon. Het is namelijk van brons. Dit beeld is gegoten met behulp van was, een eeuwenoude techniek. Hoe dat precies in zijn werking gaat, weet ik niet (en volgens mij weet ook niemand dat exact). Maar ik weet wel genoeg van klassieke beelden af om te begrijpen hoe bijzonder dit beeld is.

maandag 26 maart 2012

Santa Maria del popolo

Alweer Rome, en alweer een kerk (het houdt niet op). Deze keer de Santa Maria Del Popolo, een Augustijner kerk en de vierde kerk in Rome geweid aan de Heilige Maagd. Maar het is wel een mooie kerk (vooral voor kunstliefhebbers), in de kerk hangen namelijk drie Caravaggio's en de binnenkant van de koepel is gemaakt door Rafaël.


In 1099 is de kapel gebouwd die later deze kerk zou worden. De 'legende' gaat dat Nero's geest spookte in die buurt in de vorm van kraaien. Om van de kraaien af te komen, werd de boom omgehakt waar de kraaien in huisden en is door de paus een kapel gebouwd op de originele plek van de boom. In de eerste helft van de dertiende eeuw werd de kapel overgedragen aan de Augustijnen, die er toen een kerk van maakten.

De kerk kreeg in de periode 1472-1477 een make-over door Baccio Pontelli en Andrea Bregno, zodat het een schoolvoorbeeld werd van Italiaanse renaissancestijl. Later, in 1655-1660, gaf Bernini de kerk modernere, barokke uitstraling.


De koepel wordt helemaal bedekt door Rafaëls mozaïeken. De acht mozaïeken aan de zijkant beelden zes planeten (allen vastgehouden door engelen) en een sterrenbeeld uit. Het achtste mozaïek is een sterrenhemel, ook vastgehouden door een engel. In het midden zie je God die de wereld schept, omringd door putti.

Het is het enige mozaïekwerk dat bekend is van Rafaël, en daarmee erg bijzonder. Het is opmerkelijk dat Rafaël juist voor deze techniek heeft gekozen, omdat de techniek nogal 'uit' was in die tijd.


Dit is een van de drie Caravaggio's, en naar mijn mening de mooiste. Het beeldt de kruisiging van Petrus af. Petrus vond zich echter niet waardig om net zoals zijn heer (Jezus) gekruisigd worden, dus vroeg hij of het kruis ondersteboven kon worden gezet.

Op het schilderij zie je drie mannen die het kruis proberen op te tillen. Petrus is zwaarder dan zijn oude lichaam doet vermoeden, aan de drie mannen te zien die moeite hebben om het kruis rechtop te zetten. Het is net alsof ook het gewicht van hun misdaad op het kruis ligt.

zaterdag 24 maart 2012

Le tableau parlant

Le Tableau Parlant! Gisteravond ben ik erheen geweest met mijn vader, en het was geweldig. Nooit eerder heb ik zo'n creatieve opera gezien.

Als kleine productie moet je iets. Je hebt geen boventiteling beschikbaar, geen tijd voor kledingwissels en toch moet het leuk blijven voor een publiek. En in dat laatste zijn ze ruimschoots geslaagd, en voor het andere zijn creatieve oplossingen bedacht. De zangers die niet bij de scène hoorden, hielden borden omhoog waarop de tekst met krijt stond geschreven. En kledingwissels werden opgelost met een enorme 'kledingkast' op het podium, vol met kleding van eerdere producties. De acteurs zochten daar de kleding uit die ze konden gebruiken; een jas, een bruidsjurk, noem maar op.

De opera is origineel in het Frans; niet alleen de zang, maar ook de monologen. Maar je hebt geen mogelijkheid tot boventiteling, en je hebt geen tijd om alle tekst op borden te schrijven. Maar wat dan? In het Nederlands? Niet alle acteurs/zangers spreken Nederlands, dat is ook geen optie. Dan laat je iedereen maar in een andere taal optreden, talen die wel te verstaan zijn voor het publiek. Isabelle en Cassandre spreken Duits, Léandre en Pierrot spreken Nederlands, en Columbine spreekt Engels. Niet slecht bedacht, toch?

En de virtuele zanger? Dat was een portret van Cassandre. Omdat het hoofd vooruit steekt, kon er op de binnenkant werden geprojecteerd. De geit (want daar leek het nog het meeste op) loerde het hele stuk met zijn ogen naar het publiek en de spelers, verder niets. Maar op een bepaald moment begon hij te praten, en het hele gezicht ging mee met de woorden. Ook het zingen deed hij zo. Het was alleen jammer dat het geluid te hard stond afgesteld. Maar ach, daar valt mee te leven.

Het is geen grote productie, dus die kwaliteit mag je ook niet verwachten. De zangers zijn niet het beste wat Opera Zuid te bieden heeft, maar het is absoluut goed genoeg voor een avondje uit.

Aankomende maandag speelt Le Tableau Parlant nog een keer. Voor meer informatie en reserveringen zie: http://www.operazuid.nl/

P.S. Op dit moment heb ik geen foto's van het stuk. Als ik ze krijg, zal ik ze bij dit bericht plaatsen. Beloofd.

vrijdag 23 maart 2012

Santa Maria della concezione dei Cappuccini

Vierde dag van Rome, en de tweede kerk van de dag (ik heb je gewaarschuwd!). Deze kerk heet de Santa Maria Della Concezione Dei Cappuccini (Sint Maria van de conceptie van de Kapucijners), een hele mond vol.  Maar over de kerk ga ik het niet hebben, wel over de crypte...


De crypte is namelijk totaal uniek in z'n soort. Alle decoraties zijn gemaakt van beenderen (botten, knoken - hoe je het ook wilt noemen). Zo'n 4000(!) skeletten zijn hiervoor gebruikt. Het is bedoeld als memento mori ("Wat jij nu bent, waren wij ook; en als ons zul jij ooit ook zijn"). Wat je leuk vindt.

De monniken zijn niet ineens gestorven, maar over een lange periode (van 1528 tot 1870 om precies te zijn), wat het enorme aantal verklaart. Maar waarom je zoiets zou maken, is me volstrekt onduidelijk. Ik houd er deze theorie op na: de begraafplaats was overvol en een van de monniken had wel een idee wat hij ermee kon doen. Dus werd hij Kreatief Met Knoken en versierde er de hele crypte mee. (Tja, wat moet je anders met vierduizend skeletten?)


Het is een beetje macaber... en mijn smaak is het niet. Maar je hebt zo wel een totaal unieke crypte, én je bent altijd verzekerd van toeristen (en daarmee inkomsten voor de kerk). Wat wil je nog meer?

donderdag 22 maart 2012

Sister Teresa

Wie zegt dat de boeken op de Boekenbeurs geen goede boeken zijn? Dit boek heb ik er zelfs gratis gekregen, en het is prachtig. Echt prachtig!

Ik kan me best voorstellen dat een boek als Sister Teresa niet verkoopt in Nederland. Het is Engelstalig en gaat over een middeleeuwse heilige (een Spaanse wel te verstaan), niet echt een onderwerp voor een bestseller (in Nederland). En toch is het een geweldig boek.


Sister Teresa zijn de fictieve memoires van Angélica del Sogrado Corazón, de beste vriendin van Teresa. Zij beschrijft haar leven, en daarmee ook dat van Teresa. Het verhaal begint als ze elf is, en eindigt pas op haar zesentachtigste. Ze vertelt hoe ze met elkaar ontmoeten, hoe ze beide non werden, over hoe Teresa steeds belangrijker werd in het christendom en alle wonderlijke dingen die onlosmakelijk verbonden zijn met Teresa de Ahumada.

Sister Teresa is niet door de minste auteur geschreven. Bárbara Mujica heeft ook Frida geschreven, over de kunstenares Frida Kahlo. Dat boek is vertaald in zeventien(!) talen, en is een enorme bestseller wereldwijd. Waarschijnlijk heeft het boek dus last van een ongelukkig gekozen onderwerp voor de Nederlandse markt, want Teresa van Ávila is wel enorm bekend in het Engels-sprekende deel van wereld.

woensdag 21 maart 2012

Santa Maria della vittoria

Eindelijk zijn we aangekomen bij dag 4, de voorlaatste dag van mijn Rome-reis. Het is een dag met veel kerken, dus wees voorbereid.


Als eerste de Santa Maria Della Vittoria, een basiliek wiens geschiedenis enorm samenhangt met een boek dat ik heb gelezen genaamd Sister Teresa (morgen verschijnt er een blog over). De kerk is origineel opgericht door de Ongeschoeide Karmelieten, een orde gesticht door Theresia (Teresa) van Ávila. De Ongeschoeide Karmelieten weidden de kerk aan Paulus. Maar na de Slag op de Witte Berg in 1620, waarbij de katholieken de protestantse reformatie in de Bohemen een halt toeriepen, werd de kerk 'hergeweid' aan Maria, om zo de katholieke overwinning te vieren - daarom ook de toevoeging "Della Vittoria". 

Voor de fans van Dan Brown leuk om te weten: deze kerk wordt genoemd in zijn boek Het Bernini Mysterie, origineel getiteld Angels & Demons.



Naast het Dan Brown-dingetje is de kerk vooral de moeite waard om dit beeld van Bernini: de Extase Van Theresia (zie foto hierboven). Het laat Sint Theresia, de oprichtster van de Ongeschoeide Karmelieten, zien in een van haar extases. Die extases had ze herhaaldelijk, en altijd kwam God of Jezus (of welke heilige dan ook) haar bezoeken. Van hen kreeg ze boodschappen of opdrachten. Waarschijnlijk hoort de engel, die naast haar staat, bij haar extase.

dinsdag 20 maart 2012

Le tableau parlant

Voordat ik doorga met dag 4 van Rome, wil ik eerst nog hierover schrijven: Le Tableau Parlant, een virtueel operaproject (en iets waar ik heel benieuwd naar ben). Deze productie wordt slechts twee keer uitgevoerd (vrijdag 23 maart en maandag 26 maart), dus ik heb alle reden om hierover te bloggen. En het beste nog: toegang is gratis!


Le Tableau Parlant in een komische opera van André Modeste Grétry uit 1769. Klinkt duf, is het ook, ware het niet dat het deze keer in een wel erg modern jasje is gestoken. En met erg modern bedoel ik sciencefictionmodern; er wordt namelijk gebruik gemaakt van een virtuele zanger (jawohl!). De zanger is slechts aanwezig door projectie, de andere zangers zijn overigens wel echt.

De rest van de opera is een stukje minder sciencefiction, maar nog steeds erg origineel. In Le Tableau Parlant gaan de zangers in een grote klerenkast op zoek naar dingen die ze kunnen gebruiken voor het verhaal, oude dingen, uit de tijd waarin deze opera pas nieuw was. Verder nog: verkleedpartijen, tekstbordjes en elementen uit de commedia dell' arte. Ik ben benieuwd!


De opera wordt geregisseerd door Nynke van den Bergh. Als je al langer bekend bent met Opera Zuid (zeg maar sinds 2010 of eerder), zul je haar misschien kennen van Le Nozze Di Figaro, die zij toen co-regisseerde met Sybrand van der Werf, Robin Coops en Ilmer Roozendaal. En anders ken je haar na het lezen van deze blog.

Le Tableau Parlant is onderdeel van Het Virtuele Lichaam, een SIA-RAAK-project. Het is een project van Zuyd Hoogeschool in samenwerking met de Toneelacademie Maastricht, C-MD (Communication and Multimedia Design Studies van de Academie Beeldende Kunsten), het Conservatorium Maastricht en Opera Zuid.

Le Tableau Parlant speelt op 23 en 26 maart in het Huistheater van Opera Zuid (Malpertuisplein 60 in Maastricht). De toegang is gratis, maar je moet wel van tevoren via reservering.conservatorium@zuyd.nl Meer informatie (zoals het verhaal) is te vinden via http://www.operazuid.nl/

maandag 19 maart 2012

Out of storage

Ik ben gisteren weer eens naar een tentoonstelling geweest. Dit keer in de Timmerfabriek in Maastricht, waar nu Out Of Storage plaatsvindt. In Out Of Storage worden honderden kunstwerken geëxposeerd, afkomstig uit de collectie van FRAC Nord-Pas De Calais. Allemaal moderne kunst, vaak vreemd en moeilijk, maar meestal toch wel erg leuk.


Nee, ik denk niet dat de meeste mensen deze tentoonstelling echt zullen waarderen. En toch is het erg de moeite waard, vooral met deze aanpak: Benader ieder kunstwerk met een totaal open blik en geen verwachtingen, laat je door het werk verrassen en verzin er zelf verhalen bij (en kijk vooral niet op de informatieblaadjes!). Op die manier is het erg leuk om rond te lopen tussen al deze vreemde creaties.

Je kunt natuurlijk de hele tentoonstelling in één keer bekijken (zoals ik heb gedaan), maar je kan het ook doen aan de hand van vooropgezette routes. Die routes leiden je langs kunst met een bepaald thema, of langs de hoogtepunten, of wat dan ook. Bij de routes zit een foldertje met informatie over wat je ziet, zodat je beter begrijpt wat je bekijkt. (Zou ik dus nooit doen, ik verzin er liever zelf iets bij.)


In Out Of Storage wordt de serie Electric Chairs van Andy Warhol weer bij elkaar gebracht. Alle tien de zeefdrukken worden getoond, iets wat al heel lang niet meer is gebeurd. Iedere Electric Chair is een doek met daarop een zeefdruk van een lege elektrische stoel, maar ieder doek heeft een andere kleur (hierom is Warhol ook bekend, denk maar aan de portretten van Marilyn Monroe).

Out Of Storage duurt nog tot 25 maart, en is te zien in de Timmerfabriek te Maastricht. Voor meer informatie zie http://www.outofstorage.nl/nl/

zondag 18 maart 2012

Palazzo altemps

Dit is het laatste wat we gedaan hebben op dag 3. We zijn naar het Palazzo Altemps gegaan, een van de vier locaties van het Museo Nazionale Romano, musea met oudheidkundige kunst. In het Palazzo Altemps (ik weet niet of dit ook zo is bij de andere musea) komt de kunst uit privécollecties van rijke families.


Het gebouw waarin het museum gehuisvest is, is een vijftiende-eeuws woonhuis. Origineel woonde er een familielid van paus Sixtus IV met zijn familie, maar toen de familie verarmde na de dood van de paus, werd het verkocht aan een kardinaal. Zo is het nog een paar keer doorverkocht, altijd aan mensen die - direct of indirect - een relatie hadden met de Kerk. Nog steeds is er een kleine kapel in het huis, die - volgens mij - nog steeds in gebruik is.


Dit is het topstuk van de collectie: de Ludovisi Galliër (en het mooiste klassieke beeld ooit gemaakt). Het beeld bestaat uit een Gallische krijger en zijn vrouw; de vrouw hangt levenloos in zijn armen, de man pleegt zelfmoord met zijn zwaard. Dit is een Romeinse kopie van een origineel Grieks beeld (te zien aan de stutten op bepaald plaatsen, die voorkomen dat het beeld uit elkaar valt). Deze kopie is gemaakt naar aanleiding van Caesars overwinning op de Galliërs.


Het beeld was, naar men aanneemt, het middelste beeld van een beeldengroep van vijf beelden. Alle beelden zijn Galliërs die sterven/lijden/zelfmoord plegen. Het beeld links vooraan is de Stervende Galliër, ook een beroemd beeld (waarvan alleen de kopie nog over is). Het bestaan van de beeldengroep is vooralsnog slechts een vermoeden, maar het zou logisch zijn gezien de lichaamshoudingen en het onderwerp. (Ik ben er overigens niet zeker van of alle beelden zijn teruggevonden.)

vrijdag 16 maart 2012

San Luigi dei Francesi

Nog steeds zijn we op dag 3 van onze Rome-reis. We hebben zojuist het Pantheon bezocht, en lopen verder naar de San Luigi Dei Francesi, een Franse barokkerk. Om de kerk zelf doen we het niet zozeer, des te meer om de Caravaggio's die er hangen.


We lopen de kerk binnen. De kerk is niet overdreven groot, maar wel rijk versierd. Toch kijken we hiervan niet meer op, omdat we al god-weet-hoeveel barokkerken hebben gezien deze paar dagen. Buiten ons zijn er verder een paar nonnen en een Franse schoolklas binnen, die tegelijk met ons is binnengekomen. Meteen loopt de Franse klas naar linksvoor in de kerk, waar de Caravaggio's hangen, en maakt het ons daarmee dus ook onmogelijk om het rustig te bekijken. Nog even geduld...


De Fransen lopen weg, en wij kunnen op ons gemak de schilderijen bekijken. Het is jammer dat er een hek staat en je dus twee van de drie niet van voren kan bekijken (alleen van de zijkant), maar ach. De schilderijen zijn prachtig, en je hebt alle tijd om het goed te bekijken (dat is wel weer eens iets anders dan in een museum, waar je het liefst zo veel mogelijk wilt zien in een zo kort mogelijke tijd).


Dit is een van de schilderijen, De Roeping Van Matteüs. Dit vind ik de mooiste van de drie; het heeft zo'n prachtige stofuitdrukking, en natuurlijk het geweldige claire-obscur waar Caravaggio om bekend staat. Maar niet alleen dat, er gebeurt zo veel - iedere persoon is de moeite van het bekijken waard, ook al is hij geen "hoofdrolspeler" in het schilderij.

Het is een scène uit de Bijbel, naar Mattheüs 9:9 (Toen Jezus vandaar verder ging, zag Hij iemand bij het tolkantoor zitten, die Matteüs heette, en Hij zei tegen hem: 'Volg Mij.' Hij stond op en volgde Hem.)

donderdag 15 maart 2012

Jean Paul Gaultier haute couture voorjaar 2012

Dit vind ik toch wel een van de leukste modeshows ooit: de voorjaarscollectie (haute couture) 2012 van Jean Paul Gaultier. Geweldig in zijn totaliteit; een humoristische aankleding, mooie muziek en fantastische kleding.

De collectie is een hommage aan Amy Winehouse. Gaultier vindt haar zo bijzonder om haar uniciteit. Ze was een icoon, qua muziek én qua kleding. Hoe haar uiterlijk totaal niet bij haar muziek paste, maar op een bepaalde manier toch weer wel.


Het Amy Winehouse-aspect van de show wordt gevormd door de muziek (vier swingende mannen die de begeleiding van haar nummers zingen), de aankleding van de modellen (het haar, de "beauty spot" en de eyeliner, zo kenmerkend voor Winehouse) en de kleine details in de kleding (behabandjes die zichtbaar zijn op een open rug, een string die boven een rok uitkomt). Heel mooi gedaan.

De kleding zelf is kleurrijk en speels. Deels is de collectie erg typisch voor Gaultier, maar ook deels typisch voor Winehouse. Wat mij opviel waren de korsetten. Heeft Gaultier dat vaker gedaan?

De show (in zijn volle lengte van twintig minuten):

woensdag 14 maart 2012

Pantheon

En we zijn nog steeds pas bij dag 3 van Rome. Zal er ooit een eind komen aan deze serie? Nou ja, wel lang napret van de vijf (vier en een halve) dag die ik er heb doorgebracht. Maar kom op, dit begint wel erg lang te duren.


Na de gotische kerk zijn we doorgelopen naar het Pantheon, een enorme, enorme koepelkerk. En hoewel het tegenwoordig als kerk gebruikt wordt, was het vroeger een Romeinse tempel. In die tempel werden alle Romeinse goden geëerd (vandaar de naam Pantheon, wat zoiets als 'alle goden' betekent).

Heel bijzonder is het feit dat de tempel niet is afgebroken, zoals met de meeste Romeinse tempels wel is gebeurd. De tempel werd in de christelijke tijd namelijk 'omgebouwd' tot kerk, en is zo eeuwenlang bewaard gebleven. Het interieur is veranderd in een kerkinterieur, maar de buitenkant is wel nog grotendeels hoe het in de Romeinse tijd was.

De veranderingen werden prima gevonden, behalve het verwijderen van de bronzen dakbekleding van de koepel, in opdracht van Paus Barberini. (Het brons werd later gebruikt door Bernini voor zijn Baldakijn in de Sint-Pieter). De mensen waren niet bepaald gecharmeerd van deze actie (quod non fecerunt barbari, fecerunt Barberini, wat zoveel betekent als 'wat de Barbaren niet deden, deed Barberini').



Het interieur van de kerk is erg bijzonder. Het is geheel rond, met een gigantische koepel als plafond. In het midden van die koepel zit een groot gat (een oculus). Dat grote gat is de enige lichtbron voor de hele kerk (je hebt toch licht nodig in zo'n enorm gebouw). Maar behalve dat, dient de oculus ook nog een ander doel; het zorgt er namelijk voor dat de koepel 'soepel' blijft, en zo niet instort bij een aardbeving.

Ook over de vloer is goed nagedacht. Door zo'n gat in het plafond komt natuurlijk ook water naar binnen als het regent. En om het regenwater weg te laten lopen, staat de vloer een beetje bol (wat goed te merken is als je binnen staat). Niet slecht bedacht, toch?

maandag 12 maart 2012

Santa Maria sopra Minerva

Vandaag eindelijk weer eens iets over Rome. Dit keer een kerk, de Basilica Di Santa Maria Sopra Minerva, de enige gotische kerk in Rome. Nou ja, helemaal gotisch is 'ie niet - de voorgevel stamt uit de Renaissance.

Santa Maria Sopra Minerva betekent letterlijk Sint Maria boven Minerva. Ze heet zo, omdat de kerk gebouwd is op de plaats waar een tempel voor de godin Minerva heeft gelegen. (Eigenlijk ligt de kerk helemaal niet op de tempel, die lag namelijk tweehonderd meter verderop. Maar fouten maken is menselijk!)


Waarom het de enige gotische kerk van Rome is, weet ik niet. Er zijn wel veel barokkerken. Ik vermoed (verbeter me als ik het fout heb) dat in die tijd weinig geld was om kerken te bouwen. Maar in de baroktijd nam welvaart weer toe, en de rijken hadden weer geld om kerken te financieren. (Iemand nog een andere leuke theorie?)


Naast het altaar staat het beeld van de foto. Het is gemaakt door Michelangelo, en beeldt Christus uit met zijn kruis. De lendendoek is niet origineel, maar is toegevoegd ten tijde van de barok. Het beeld was oorspronkelijk naakt, maar dat kon dus écht niet in de baroktijd. Oplossing? Dit fantastische, totaal onopvallende lendendoekje.

zondag 11 maart 2012

Café matinee

Sorry, vandaag weer geen Rome. Maar wel Café Matinee, waar ik dus vandaag bij heb opgetreden (ook belangrijk).

Deze keer stond Café Matinee in het teken van de lente, een thema wat eigenlijk alleen maar terugkwam in de vaste sketches van Thei Dols en Amanda Sauerkraut. Maar ach, wat moet je met zo'n thema? Een feestdag is het niet, dus zijn er geen bijpassende liedjes. En wat is er over te vertellen - behalve dat er weer lammetjes staan in de wei en de natuur ontwaakt? Precies, je krijgt het idee.

Maar ik bedoel niet dat het geen geslaagde editie was. In tegendeel zelfs; ik vond dit de leukste editie tot nu toe. De acts waren geweldig! Er was een singer-songwriter die zichzelf begeleidde op gitaar, er waren twee hiphopdansacts (is dit een woord?), ik was er samen met een vriend van me (ook leuk) en er was een fantastische folkband (Jack Monroe And The Laser Beams, als ik het goed heb). En Prins Carnaval werd geïnterviewd door Amanda (een erg mooi interview, mag ik toch wel zeggen).


Ik heb twee nummers gespeeld, eentje met Thom (die vriend, dus) en eentje solo. Die met Thom was Flow My Tears van John Dowland (een stuk uit de renaissance, origineel voor zang en luit, maar wij speelden 'm op gamba en gitaar). Het stuk dat ik solo heb gespeeld was een 'klassieke' versie van Yesterday van The Beatles.

P.S. Nog bedankt iedereen voor de complimenten, ik waardeer ze echt enorm!

vrijdag 9 maart 2012

Forum Romanum

Het tweede ding op de derde dag was het bezoeken van het Forum Romanum (of wat er nog van over is). Wat vroeger het centrum was van heel het Romeinse rijk, is nu een ruïne. Maar gelukkig staat er nog genoeg overeind om je een beeld te vormen van hoe het vroeger geweest moest zijn.


Het Forum Romanum is begonnen als een dorpscentrum. Langzamerhand verenigden de omliggende dorpen zich, en vormden de stad Rome. Op dat plein werd eerst een tempel voor Vesta gebouwd, samen met een huis waar de priesteressen (Vestaalse maagden) zouden gaan wonen. De senaat vestigde zich ook daar, en langzaam maar zeker groeide het oude dorpspleintje uit tot een prestigieus centrum van de stad. Meer tempels werden er opgericht, gemaakt door de beste architecten (het was immers het visitekaartje van de stad). Hoe groter het Romeinse rijk werd, hoe belangrijker ook de stad, en hoe mooier het plein.

In het begin van de middeleeuwen werd het plein gewoon nog gebruikt. Er kwam niks meer bij, maar er werd ook niks gesloopt. Maar het inwonersaantal van de stad kromp, en mensen hadden niet meer de middelen om de gebouwen te onderhouden. Veel van de oorspronkelijke tempels vervielen tot ruïnes, er kwamen aardbevingen die de rest ook nog verwoestten, en de stenen werden gebruikt voor nieuwe gebouwen.


Pas in de Renaissance ging men zich weer interesseren in de klassieke beschavingen. Toch deed dit het plein niet veel goed, omdat het slechts leidde tot ongecontroleerd schatgraven. Vanaf 1800 ging men gestructureerder te werk, en dit bleef zo doorgaan tot begin 20ste eeuw, toen alles was blootgelegd. Vele belangrijke vondsten werden gedaan uit alle perioden van de Romeinse geschiedenis.

Tegenwoordig staan slechts de ruïnes er nog (tempels waar nog maar een paar zuilen van overeind staan, dat soort werk). Toch is het prachtig om een keer te bezoeken. Je kunt je nog steeds goed een beeld vormen van hoe indrukwekkend het plein eens was.

donderdag 8 maart 2012

Zauberflöte muziekmiddag en Café Matinee

Sorry, vandaag geen Rome. Maar wel twee aankondigingen voor dit weekend. Ik ga namelijk twee keer optreden, maar dan wel met twee heel verschillende "dingen" (die ik nu dus nader ga toelichten, begeleid door YouTube-filmpjes).



Als eerste op zaterdag: Die Zauberflöte-middag in de Stadsschouwburg Sittard-Geleen. Verscheidene aria's uit Die Zauberflöte zullen ter gehore worden gebracht op allerlei instrumenten. En ik ga de aria uit het filmpje doen, de beroemde aria van de koningin van de nacht (ook wel bekend als de aria uit de Durex-reclames). Maar dan op gitaar, jawohl!

(Dus: op zaterdag 10 maart in de Stadsschouwburg Sittard-Geleen, aanvang om 13.30 uur. Entree is gratis, zover ik weet.)



En zondag in het Theater aan het Vrijthof te Maastricht vind de lente-editie van Café Matinee plaats, en ik ga weer meedoen. Ik en een goede vriend gaan dit stuk opvoeren (Flow My Tears van John Dowland), maar dan op gitaar en viola da gamba (ik doe de luitpartij op gitaar, hij doet de zangpartij op gamba).

(Zondag 11 maart in het Theater aan het Vrijthof te Maastricht, zaal open vanaf 15.00 uur, aanvang om 15.30 uur. Kaarten kosten €10 en zijn verkrijgbaar aan de kassa.)

woensdag 7 maart 2012

Online magazine Opera Zuid (editie Die Zauberflöte)

Dit vind ik toch wel erg leuk. Opera Zuid heeft nu een online magazine! En het allerleukste is nog wel dat ik erin sta.

Deze eerste editie staat helemaal in het teken van Die Zauberflöte (hoe kan het ook anders). Alle aspecten van de opera komen aan bod; vrijmetselarij, fluiten, de cast... de hele mikmak. Maar ook is er een pagina geweid aan het kostuumontwerp, zijn er interviews en mijn column over opera.


Het tijdschrift vind ik een groot succes. Alles wat je kan bedenken wat eventueel met Die Zauberflöte of opera te maken heeft, staat erin (zelfs een mini-cursus Opera Voor Dummies). Plus: er staan links in naar filmpjes op YouTube (vooral het filmpje waarin Leo van den Boorn vertelt over de kostuums is erg interessant). Ik ben erg benieuwd naar de volgende editie.

Het tijdschrift (klik voor volledig scherm):

dinsdag 6 maart 2012

Colosseum

Op de derde dag speelden de klassieken de hoofdrol. Het Colosseum, het Forum Romanum, het Pantheon, het Palazzo Altemps...  Maar als eerste dus het Colosseum, het beroemdste amfitheater ooit.

Het Colosseum is gebouwd tijdens de heerschappij van de zogenoemde Flavische keizers, en was bedoeld om de herinnering aan de wrede keizer Nero uit te wissen. (Het ligt op de plaats waar ooit een kunstmatig meer lag in zijn reusachtige Domus Aurea.)


Het Colosseum werd in de Romeinse tijd gebruikt als locatie voor verschillende spelen. Normaliter bestonden die spelen uit verschillende gevechten gedurende een hele dag. Zo'n dag werd begonnen met wilde-dierengevechten in de morgen. (Tijdens zo'n gevecht vochten bestiarii (wilde-dierenvechters) tegen de dieren in jachtpartijen. Als decor voor zo'n jachtpartij werden dingen als struiken en rotsen gebruikt om het zo echt mogelijk te laten lijken.) Als pauzeprogramma tussen de middag werden gevangenen voor de dieren gegooid. En als hoogtepunt werden in de middag gladiatorenshows gehouden, waarin twee gladiatoren tegen elkaar vochten.

Soms werden er ook grotere spelen gehouden door de keizer om iets te vieren. Bij de opening van het amfitheater organiseerde keizer Titus spelen die honderd dagen duurden. De verbazingwekkendste schouwspelen waren er te zien: een gevecht tussen kraanvogels, vrouwen die als dierenvechter optraden en zelfs vier olifanten die met elkaar vochten. In totaal werden zo'n 9000 dieren afgeslacht tijdens die honderd dagen. Ook schijnt dat er kort na de opening zeeslagen werden gehouden. Daarvoor lieten ze het amfitheater vollopen met miljoenen liters water en gebruikten dat om beroemde zeeslagen na te spelen. (Hoe dit precies in zijn werk ging, is niet duidelijk, gezien het feit dat het Colosseum te klein is voor oorlogsschepen.)


Tegenwoordig is er nog maar weinig over van die vroegere glorie, veel meer dan een ruïne is het niet. De buitenste ring is bijna helemaal weg, de vloer ligt open (wel mooi om het keldersysteem te zien) en alles is in groot verval. Toch is het de moeite waard om te gaan kijken, je kunt je namelijk nog steeds erg goed voorstellen hoe het er destijds aan toeging. De schaal van bouwwerk is reusachtig (het heet dus met recht Colosseum). Zeer indrukwekkend!

zondag 4 maart 2012

Vaticaanse musea

(Vandaag weer Rome. We zijn nog steeds op dag 2, in Vaticaanstad. Nu zijn we doorgelopen naar de Vaticaanse musea.)

Na het bezoeken van de Sint Pieter, zijn we naar de Vaticaanse musea geweest. En net zoals de Sint Pieter, is dit museum ook enorm groot (maatje Louvre, naar het schijnt). Omdat het onmogelijk is om het hele museum in een middag te doen, heb we een selectie gemaakt. We zijn naar de Rafaël-zalen geweest, de middeleeuwse kunst, moderne kunst, de Sixtijnse kapel, de landkaarten en de klassieken (mijn favoriete afdeling). Het is te veel om allemaal hier te beschrijven, dus zal ik alleen de Sixtijnse kapel en de klassieken doen.


De Sixtijnse kapel is wereldberoemd, al is het alleen maar om De Schepping van Michelangelo (zie foto hierboven). Het wereldberoemde is trouwens als eerste te merken aan de hoeveelheid toeristen in de kapel, niet door de kunst. Het is enorm druk, maar de Sixtijnse kapel is dan ook zeer de moeite waard. Alle decoraties (op een crucifix na) zijn geschilderd. De unieke plafondschilderingen (gemaakt door Michelangelo), en de prachtige fresco's op de rest van de muren zijn adembenemend. Erg indrukwekkend! (Tip: zoek bij Google Afbeeldingen op "Sistine Chapel", dan snap je wel zo ongeveer wat ik bedoel.)


De klassieke afdeling is fantastisch! Bizar om ineens zoveel beelden te zien die je alleen uit schoolboeken kent (geldt overigens alleen voor gymnasiasten). Deze afdeling is echt een soort klein paradijs voor mij (voor mijn ouders en zus een stuk minder).

Een van de hoogtepunten van deze afdeling is de Laokoön-groep, een van de bekendste klassieke beelden. Het beeld laat Laokoön en zijn zonen zien als ze overmeesterd worden door slangen. (Even in het kort: Laokoön was een priester van Poseidon. Hij waarschuwde de inwoners van Troje dat ze het paard van Troje, een cadeau van de Grieken, niet de stad in moesten halen. Nadat hij dit zei, kwamen slangen uit de zee en wurgden hem en zijn zonen. De Trojaanse burgers zagen dit als een teken dat ze het paard wel moesten binnenhalen. Uiteindelijk was dit het begin van de Trojaanse oorlogen.) Het beeld is prachtig, maar ik had het eerlijk gezegd veel groter voorgesteld (niet dat dat iets uitmaakt, ofzo). Verder op internet zal er wel meer te vinden zijn over het beeld zelf, maar mij gaat het meer over het verhaal.

zaterdag 3 maart 2012

Die Zauberflöte

Ja, eindelijk, eindelijk ben ik naar de daadwerkelijke voorstelling van Die Zauberflöte gegaan! Na zoveel blogs over onderwerpen gerelateerd eraan, kan ik eindelijk eens schrijven over de opera zelf.

Gisteravond ben ik naar de première geweest van Die Zauberflöte, de nieuwste productie van Opera Zuid. Wat was 'ie mooi! Niet zozeer visueel, maar des te meer auditief (in normale mensentaal: het decor was niet zo, maar de zang was fantastisch). Het decor was nogal minimalistisch, maar erg origineel.

foto: Morten de Boer

In deze productie speelt het verhaal zich af in een modern kantoor. Tamino en Pamina werken in dat kantoor, maar hebben elkaar nog nooit gezien. Pas in een gezamenlijke droom komen ze elkaar tegen. Het is liefde op het eerste gezicht, maar voordat ze samen mogen zijn, moeten ze beide beproevingen doorstaan: Tamino moet de toelatingsproeven doen om opgenomen te worden in de tempel van Sarastro, Pamina moet loskomen van haar moeder, de koningin van de nacht.

In de droom komt ook Papageno voor, de vogelvanger van de koningin van de nacht. Hij redt Pamina herhaaldelijk uit de klauwen van haar belagers, en helpt Tamino bij zijn zoektocht. Ook hij doet een poging de toelatingsproeven af te leggen, maar eigenlijk is alles wat hij wil een lieve vrouw, zijn Papagena.

foto: Morten de Boer

De opera is geregisseerd door Bruno Berger-Gorski, zeker niet de minste regisseur. Sinds 1993 heeft hij al 80(!) producties op zijn naam staan. Naast de standaard opera's, heeft hij ook nieuwere opera's geregisseerd, zoals Einstein van Dirk d'Ase, Condor van Gomes en Rheinnixen van Offenbach (waarmee hij door het tijdschrift Opernwelt werd genoemd als "ontdekking van het jaar"). Voor Opera Zuid regisseerde hij al eerder Hänsel Und Gretel en La Fille Du Régiment.

P.S. Dit was ik nog vergeten te melden: Die Zauberflöte is gecomponeerd door Mozart.

vrijdag 2 maart 2012

Sint-Pietersbasiliek

Zoals beloofd, vandaag weer iets over Rome. Nou ja, Rome, officieel is het geen Rome maar Vaticaanstad (wat dus echt midden in Rome ligt). Kortom, we zijn naar de Sint Pieter geweest.

Je hoeft niets te weten over kunst en/of geschiedenis om onder de indruk te raken van de Sint Pieter. Alles is zo enorm groot, het is ongelooflijk. Alleen al het plein voor de basiliek is reusachtig. Er liepen letterlijk honderden mensen, en nog kreeg je niet het idee dat het druk was.


In de kerk zelf val je van de ene verrassing in de andere. Eerst raak je overdonderd door de grootte, en dan van de kunst (ik in ieder geval wel). Alle grote meesters zijn er aanwezig: Michelangelo, Bernini, noem het maar op. En alles is zo enorm groot! Kijk maar eens naar het Baldakijn van Bernini:


Even ter vergelijking: rechts op de foto staat een man (naar ik meen). De gemiddelde persoon komt niet eens boven de sokkels uit waar het baldakijn op staat.

Over de geschiedenis en alle kunst in de basiliek ga ik verder niet praten, dat is gewoon te veel om op te noemen (en over te bloggen). Maar het is zeker een enorme aanrader. (Voor meer informatie: Wikipedia heeft een enorm uitgebreid artikel over de Sint Pieter.)

donderdag 1 maart 2012

Try out Die Zauberflöte

Je raadt nooit waar ik gisteren heen ben geweest (ervan uitgaande dat je de titel niet hebt gelezen)? Naar de generale repetitie - pardon, try out - van Die Zauberflöte!


Door een onverwachte wending van het lot ben ik bij de try out terechtgekomen in het Theater aan het Vrijthof. Ik was in het theater om de kaarten voor vrijdag op te halen, toen ik Solange van Opera Zuid tegenkwam. Zij zei dat er nog kaarten over waren voor de generale repetitie en dat ik kon gaan kijken als ik wou. Daar heb ik dan ook dankbaar gebruik van gemaakt, en zo kwam ik plotseling in de zaal terecht.

Ik maar een deel van de voorstelling kunnen zien, jammer genoeg. Ik kwam iets te laat binnen, en kon maar tot de pauze blijven, omdat we mijn zus op moesten halen van haar muziektheorieles. Toch belooft het heel wat voor de komende voorstellingen...

P.S. Morgen zal ik weer over Rome bloggen, beloofd.