woensdag 16 oktober 2013

Veranderlijk en wisselvallig

Ja, ik ben net terug van een reis naar Istanbul. Ja, daar ga ik zeker nog over bloggen. Maar dit stond ook nog op de wachtlijst, en wil ik eerlijk gezegd nu wel eens gedaan hebben. En daarbij, het weer buiten deprimeert me en schrijven over het zonnige en warme Istanbul maakt het niet beter erop.


De titel is de vertaling van een deel van een Vergilius-citaat, namelijk Varium et mutabile semper/ (femina). Het boek bestaat uit vijf verschillende verhalen, ieder over een andere dame in het leven van de hoofdpersoon en afgesloten met een melancholische anatomie (niet voor niets heeft het boek als ondertitel Vijf Variaties).  De schrijfstijl is decadent, evenals de verhalen; hoewel ze 'gewoon' over buitenechtelijke relaties gaan, zijn ze geraffineerd en poëtisch.

Het gehele verhaal speelt zich af in de tijdspanne van de zwangerschap van de vriendin van de hoofdpersoon, van de eerste bevestiging dat ze zwanger is tot de bevalling. Dit is ook wat de onderlinge verhalen verbindt; ze zijn in chronologische volgorde en er zijn steeds terugkomende elementen. Een deel van het verhaal speelt zich in Nederland af, een ander deel in Italië (waar de hoofdpersoon een tweede huis heeft).


Geerten Meijsing ontving in 1988 de AKO Literatuurprijs voor dit boek, Veranderlijk En Wisselvallig. Het vervolg hierop, Altijd De Vrouw, werd ook genomineerd voor dezelfde prijs. Hij heeft zeer veel boeken geschreven, ook onder pseudoniemen (Eefje Wijnberg, Erwin Charles David Garden, Joyce & Co.), en daarnaast vele boeken van andere schrijvers vertaald.

zondag 15 september 2013

De ontdekking van de hemel

Dit boek was een van de vele boeken die ik weer eens een keer wilde herlezen, maar deze kreeg wat meer prioriteit omdat het op mijn literatuurlijst mag (welke ik dus nog lang niet vol heb). Het is een episch boek, en wellicht niet de slimste keuze om een samenvatting van te maken, maar ach.


De Ontdekking Van De Hemel is de geschiedenis van een hemelse missie, naverteld door de engel van dienst die met die taak was belast. Eerst krijg je de voorgeschiedenis te weten van de bijzondere vriendschap tussen de intellectuele Onno en de vrouwenverslinder Max, die in een driehoeksverhouding verandert met de komst van de muzikante Ada. Het kind uit deze verhouding zou de uitverkorene moeten zijn en de missie volbrengen.

Harry Mulisch was een van de internationaal bekendste Nederlandse auteurs. Hij heeft meer dan tachtig romans, toneelstukken, essays, gedichten en filosofische reflecties geschreven, die zijn vertaald in meer dan dertig(!) talen. Ook was hij, samen met Willem Frederik Hermans en Gerard Reve, een van de "Grote Drie" van de Nederlandse na-oorlogse literatuur. In 2007 werd De Ontdekking Van De Hemel benoemd tot het beste Nederlandse boek ooit. Of het dat ook echt is? Smaken verschillen, maar de deelnemers aan de stemming vonden het in ieder geval wel.

dinsdag 3 september 2013

Fight like a girl

Dus, vorige week ben ik naar Emilie Autumn geweest in de Dynamo in Eindhoven. Ik had een V.I.P.-ticket, wat inhield dat ik een kleine goodiebag kreeg (met een vlag, speciale thee en een gesigneerde setlist), veel vroeger de zaal in mocht én dat ik een meet & greet kreeg met Emilie Autumn herself (waar ik alleen over zal zeggen dat het heel bijzonder was, omdat het gesprek heel erg persoonlijk was).



De show zelf was theatraler dan ooit. Kostuums werden gewisseld, verschillende karakters uitgebeeld, een verhaal werd verteld. Er werd geopend met Best Safety Lies In Fear, waarop de dames opkwamen met schokkerige bewegingen, wat werd gevolgd door het strijdlied Fight Like A Girl en het veel agressievere Time For Tea ("Eradicate the enemy, somewhere it's always time for tea"). Het verhaal gaat verder met de instrumentale 4 o'Clock Reprise, waarin Emilie wordt ontdaan van haar strijderskostuum en zielsalleen wordt achtergelaten. In die staat zingt ze What Will I Remember, een rustig en gevoelig liedje waarin ze zich afvraagt of haar verhaal doorgaat en hoe en waarom.



 Dan komen de Crumpets weer op om Emilie een dwangbuis aan te doen tijdens Take The Pill, een agressief en angstaanjagend lied over het gedwongen nemen van een pil die meer kwaad dan goed doet (om het maar eens zacht uit te drukken). Maar het wordt gevolgd door de sarcastische wals The Art Of Suicide, wat een vrolijke noot toevoegt, welk dan weer wordt gevolgd door de verleidelijke waaierdans van Veronica Varlow (een helft van de Bloody Crumpets) op Dominant. Waarna Emilie en Maggots ook weer opkomen om erotische fanfictie (gevonden op fanfiction.net) na te spelen op werkelijk hilarische wijze, waarop Veronica haar Rat Game speelt: ze kiest een deerne uit het publiek die waarschijnlijk nog nooit een andere dame heeft gekust, en doet een soort rollenspel met haar met de kus als hoogtepunt. Daarna Maggots komt weer op en kondigt de pauze aan waarin je "wat kunt drinken bij de bar, merchandise kan kopen of een nieuwe beste vriend kan ontmoeten".



Na de pauze was het tijd voor donkere, mannelijkere liedjes. Girls! Girls! Girls! is een cabaretnummer waarin de meisjes van het gekkenhuis worden gepresenteerd als bezienswaardigheid, waarin Emilie de rol speelt vaan de jongeman die hen aanprijst. Dit wordt gevolgd door Dr. Stockill's Speech, met een leeg podium en de lichten uit, waarin de Engelse burgers worden opgeroepen uit te kijken voor het gevaar dat "vrouwen" heet en als ze problemen veroorzaken ze op te laten sluiten in The Asylum For Wayward Victorian Girls, wat leidt naar het opzwepende We Want Them Young. Omdat het podium te klein was om een vuurshow te doen (wat in ieder ander geval wel zou gebeuren), streelden Veronica en Maggots het haar van mensen in het publiek onderwijl intens oogcontact makend. We Want Them Young is een dialoog tussen doktoren van het gekkenhuis aan de ene kant en de patiënten aan de andere. Meer mannenrollen voor Emilie: Scavenger is he tlied dat een introductie vormt voor het karakter Scavenger, die zorgt voor de lijken van gestorven meisjes uit het gekkenhuis.



Dan weer een kleine pauze voor Emilie en de Crumpets, bij How To Break A Heart (een gedicht waarvan de audioversie werd afgespeeld), wat tijd geeft om om te kleden naar een witte jurk, waarin het rustige, triestige Gaslight en het verhalende The Key wordt gezongen. Wat weer wordt gevolgd door het korte, hevige Hell Is Empty, waarin cakejes en thee in het publiek wordt gegooid. Emilie en Veronica verlaten dan het podium, Maggots alleen achterlatend, de vloer schrobbend op een zo mogelijk nog triestigere reprise van Gaslight. Maar gelukkig eindigt het met de overwinningsmars One Foot In Front Of The Other. Of toch niet helemaal, Emilie komt nog voor een laatste keer het podium op om haar fans te bedanken voor het mogelijk maken van deze show en ervoor te zorgen dat The Asylum echt is, en niet iets dat alleen bestaat in haar fantasie. Het echte slot van de show wordt gevormd door een komisch dansje op With Every Passing Day (de titelsong van de BBC-serie Upstairs, Downstairs).

Foto's door Nando Harmsen (nandOOnline), genomen in Eindhoven.

zondag 25 augustus 2013

Blancanieves

Mijn vrienden zijn verantwoordelijk voor meer van mijn blogs dan ze zich waarschijnlijk realiseren. Zij zijn het die mij meenemen naar films (Gummo) of naar tentoonstellingen (De Grote Verandering), of naar waar dan ook. Ze laten mij luisteren naar geweldige muziek (Emilie Autumn, Amanda Palmer, Yann Tiersen). Ze sturen mij links door naar de websites/blogs van geweldige kunstenaars (de fotograaf Christian Hendricks ken ik bijvoorbeeld door hen). En nu hebben ze meegenomen naar deze film: Blancanieves.



Blancanieves is Sneeuwwitje herverteld. Het speelt zich af in het Andalusië van de jaren '20. Een stierenvechter raakt verlamt na geraakt te zijn door een stier, waardoor zijn vrouw een vroeggeboorte krijgt en sterft in het kraambed. Het kind, Carmen, wordt opgevoed door de vrouw waarmee haar vader hertrouwd, maar die heeft absoluut niet het beste met haar voor. Weglopen wordt uiteindelijk haar redding, vooral als ze gevonden wordt door een rondreizend dwergencircus, en bij toeval haar talent voor stierenvechten wordt ontdekt.



Blancanieves is de derde film van regisseur Pablo Berger, waar maar zeer weinig over te vinden is op het internet. (Iemand meer informatie?) In ieder geval blijkt Blancanieves zijn meest succesvolle film te zijn (of in ieder geval die met de meeste prijzen): tien Goya-awards, vier Gaudí-awards en een trofee van het Bucharest Film Festival. Daarnaast was Blancanieves de Spaanse inzending voor de Academy Awards 2013, in de categorie voor beste niet-Engelstalige film.

woensdag 21 augustus 2013

Nationaal archeologisch museum van Athene

Ik ben veel weggeweest deze zomervakantie, en heb veel bezocht, maar weinig geblogd. Het enige
'blogwaardige' van Londen was het concert van Amanda Palmer & The Grand Theft Orchestra, dus dat is afgehandeld. Maar in Griekenland heb ik wel veel culturele (lees: blogwaardige) dingen gedaan, met name in Athene, Delphi en Metéora, waarvan dit de eerste blog is in de serie.


Het archeologisch museum van Athene (niet te verwarren met het - veel nieuwere - Akropolismuseum) is een van de grootste musea ter wereld gewijd aan de Griekse oudheid, maar heeft ook prehistorische voorwerpen en een paar kunstwerken van hedendaagse Griekse kunstenaars (die opgesteld staan verspreid over de collectie).


Het museum is opgedeeld in de volgende afdelingen (welke een goed overzicht geven in wat er te zien is): prehistorisch, beeldhouwwerken, vazen en kleine voorwerpen, metaalbewerking en Egyptische en Nabije-Oosten antiquiteiten. Hoogtepunten zijn te vinden in iedere toeristengids waarin Athene ook genoemd wordt (waaronder het gouden masker van Agamemnon), mijn hoogtepunt (nerd die ik ben) is de tentoonstelling over het Antikythera scheepswrak.


Die tentoonstelling is heel sprookjesachtig. Meer dan levensgrote marmeren beelden, half aangetast door het zeeleven (de helft die onder de grond lag is nog helemaal gaaf), welke een haast demonische indruk geven. Verder is er enorm bronzen beeld van een filosoof, en achtergebleven (zeldzame!) kleinere spullen. Maar het mooist, en fascinerendst, vind ik toch wel het uurwerk: dit is de eerste computer!. Het functioneert via tandraderen, en geeft voor iedere willekeurige datum verschillende astronomische gegevens aan (standen van maan en planeten, sterrenbeeld, etc.). Het schipwrak en de bijbehorende schatten is trouwens opgedoken door Jacques Cousteau en zijn team.

zondag 11 augustus 2013

De grote verandering

Vooraf excuses voor deze blog. Ik had eerder al over deze tentoonstelling willen schrijven, maar durfde niet. Ik snapte de schilderijen niet - nog steeds niet, eigenlijk. Maar ik probeer wel. Heel hard, zelfs (ik heb in totaal vier keer de tentoonstelling bezocht, en ben ook naar een lezing erover gegaan).

Vandaag was de laatste dag van de tentoonstelling, dus als je nog niet bent geweest, zul je ook niet meer kunnen gaan. Als je graag had willen gaan na het lezen van deze blog, het spijt me verschrikkelijk. Echt waar. Maar het was de keuze tussen het schrijven van een blog over iets wat ik half/niet begreep of het uitstellen tot ik er wél iets van snap. Geen blog was geen optie, daarvoor heb ik te hard geprobeerd 'm wel te snappen.


In De Grote Verandering staan werken tentoongesteld uit de twintig jaar vóór de revolutie van 1917, een periode van grote spanningen in Rusland. Niemand wist waar het op uit zou lopen, maar veel veranderde in korte tijd, wat ook zeer goed weerspiegeld wordt in de kunst. In zeer korte tijd ontstonden verschillende nieuwe stromingen, waaronder suprematisme (ideale geometrische abstractie) en impressionisme (weergeven van de realiteit zoals de schilder die ziet, niet zoals die objectief is).

De tentoonstelling is in twee delen onderverdeeld: links de donkerrode kant met de meer traditionele, romantische schilders, rechts de felgroene kant met de vooruitstrevende schilders van de nieuwe stromingen. Het is deze breuk tussen oude ideeën en nieuwe idealen die zo kenmerkend is voor de schilderkunst in deze periode, maar vooral ook de tijd zelf. De spanningen zijn er, alleen niemand weet nog wat gaat gebeuren. Later zullen precies deze spanningen uitlopen op een regelrechte revolutie, wat het einde van het tsarenrijk zal worden en het begin van een nieuw tijdperk gebaseerd op gelijkheid en broederschap (of zo was het idee).


Prachtig is de splitsing tussen de twee delen van de tentoonstellingen. Het donkerrode deel bestaat uit esthetisch mooie kunst, welke een beetje laat denken aan foto's. Het is een stilte voor de storm - een storm, die gevormd wordt door het felgroene deel. Het felgroene deel is een mengelmoes van stromingen, van verschillende maten van abstractie. Het is een explosie van kleur; felle, harde kleuren. Niet de subtiliteit van het donkerrode deel, maar grove vormen. (Een goed idee van hoe het voelt is Stravinsky's Le Sacre Du Printemps. Hoewel het muziek is, is het toch onlosmakelijk verbonden aan de tentoonstelling - er wordt zelfs een ballet vertoont van Pina Bausch op die muziek. Het is een revolutionair stuk - de première ervan werd de grootste rel uit de muziekgeschiedenis.)

zaterdag 20 juli 2013

Amanda Palmer & the grand theft orchestra (editie Londen), deel II: het optreden

Ik heb weinig tijd, maar ik ga dit schrijven. Nu. Omdat ik mijn Twitter-beloftes moet en zal nakomen. (Deze blog is trouwens met dank aan Setlist.fm, waarop precies staat wat er gespeeld is en wanneer.)



De band begon met hun Grand Theft Intermission, gevolgd door Do It With A Rockstar, The Killing Type en Want It Back (alle nummers van het laatste album, Theatre Is Evil). Daarna wat oudere nummers als Missed Me (uit Palmers tijd met The Dresden Dolls; de toevoeging van de band aan het geweld van de piano was prachtig) en Oasis (solotijd van Palmer).

Voor Oasis vertelde ze over haar optreden op Glastonbury festival eerder die maand, waar ze een van de Oasis-bandleden ontmoette. Ze vroeg hem of hij tijdens het liedje het podium op wou rennen om haar bloemen te brengen, maar hij weigerde. "Hoe weet ik of jullie me niet voor gek zetten met dat lied?" Zelfs na uitleggen dat het niet zo was (het liedje gaat zelfs niet over de band) en veelvuldig aandringen, bleef hij weigeren.

Voor de nieuwsgierigen, hier de videoclip van Oasis:



Verder met de liedjes: Astronaut (categorie gouwe ouwe), Bottomfeeder (waarin werd gestagedived met een prachtige sleep), het ontroerende duet Delilah (tussen Amanda Palmer en Georgia Rain van Bitter Ruin), een cover/duet tussen Tom Milsom en Amanda Palmer (For The Windows Of Paradise, For The Fatherless In Ypsilanti origineel van Sufjan Stevens) en Map Of Tasmania. En de janknummers: Bigger On The Inside en The Bed Song, waarbij de tranen over ieders wangen vloeiden. Maar gelukkig was daar dan weer een komische noot in de vorm van Kate Miller Heidke, die dit lied over Facebook zong:



De show eindigde met de meezingers: Lost, de Pulp-cover Common People en Leeds United.

Wacht even, eindigde? Nope. We kregen nog twee toegaven, waarvan de eerste nu een hit op het internet is (en waardoor deze avond nu legendarisch is):



Het lied is een open brief naar de Daily Mail, die een artikel heeft geschreven over haar op Glastonbury festival. Niet over haar optreden of haar muziek, maar over een incidentje over een blote borst die uit haar beha kwam. Dit is haar eloquente antwoord.

Toegift twee was de gouwe ouwe Girl Anachronism. Buiten, na de show is er nog extra In My Mind en Ukelele Anthem gespeeld, maar ik moest jammer genoeg terug, omdat ik anders niet terug zou kunnen naar mijn slaapverblijf.

P.S. Ergens tijdens de show, maar ik weet niet meer waar precies, was er nog een gastoptreden van Limbo. Acrobatiek, degenslikken en geweldige muziek. Dit geeft wel een goede sfeerimpressie:

vrijdag 19 juli 2013

Amanda Palmer & the grand theft orchestra (versie Londen), deel I: het voorprogramma

Dus, ik was zes dagen in Londen en heel toevallig was Amanda Palmer met haar Grand Theft Orchestra daar ook. Wat doe je dan? Jep, goed geraden.

Nog geen week na de show in Utrecht waren we er dan weer, dit keer in de Roundhouse in Londen. We stonden ongeveer een uur van tevoren buiten in een rij die al lang was, maar alleen nog maar langer en langer werd. Heel anders dan in Utrecht, waar het publiek langzaam maar zeker binnendruppelde toen de deuren al lang open waren. Dit waren fans.

(Deze blog is alleen het voorprogramma, puur en alleen om te voorkomen dat het een mega-lange blog wordt. Serieus, het waren vijf bands.)

Nog voordat de deuren opengingen werden we al onthaald door de indie-brassband Perhaps Contraption:


Deze muziek swingend noemen, is een understatement. Echt geweldig, vooral toen bleek dat ze doorgingen toen we wachtten voordat de zaal openging en ook daarbinnen nog bleven spelen. (Ook Amanda Palmer zelf vond ze leuk, ze verscheen kort - en welhaast onopgemerkt - op het podium om ze te filmen met haar smartphone.)

Vervolgens verscheen ze op het balkon, gehuld in kimono, met haar ukelele en een schattig jongetje uit het publiek aan haar zijde, maar zonder enig spoor van een microfoon. Ze maande het publiek tot stilte en begon Creep te spelen (origineel van Radiohead).


Daarna volgden Jherek Bischoff en Simple Pleasure (waar de een begon en de ander eindigde, is en blijft een mysterie). Wel deden beide acts minder nummers dan in Utrecht, puur en alleen omdat er meer, veel meer op het programma stond. Maar beide acts speelden wel met dezelfde energie (of wellicht zelfs meer, want ongelooflijk enthousiast publiek).

Volgende in het voorprogramma: Bitter Ruin. Een duo bestaande uit een zangeres met een fenomenale stem en een zanger/gitarist. Het lied dat ze zongen, Trust, deed me denken aan Spaanse flamenco, met de gepassioneerde stem en het voetenstampen op de grond. Hier een filmpje van een eerder optreden van deze tour (nog geen week eerder), in La Cigale te Parijs:



De laatste act van het voorprogramma was ene Tom Milsom, waar ikzelf nog nooit van gehoord had, maar menig Britse jongedame wel (te oordelen naar het gegil toen hij op het podium verscheen). Hij speelde lichtvoetige muziek, zichzelf begeleidend op ukelele en piano:


En dan... eindelijk het moment waarop allen hadden gewacht, maar bijna waren vergeten dat het ooit nog zou komen: Amanda Palmer & The Grand Theft Orchestra (die blog volgt morgen).

woensdag 10 juli 2013

Amanda Palmer & the grand theft orchestra (versie Utrecht)

Op dit concert heb ik lang moeten wachten. Het was eigenlijk al veel eerder gepland, april of maart dit jaar of iets dergelijks. Maar de tour was wegens omstandigheden afgelast, en nu opnieuw gepland. En eigenlijk kwam het me ook beter uit (de oude datum viel midden in de proefwerkweek, deze is fijn in mijn vakantie).



Eerst het voorprogramma, bestaande uit twee aparte, en totaal verschillende, acts: eerst Jherek Bischoff en daarna Simple Pleasure. Jherek Bisschoff, die tevens bassist is in The Grand Theft Orchestra, speelde eigen muziekstukken die hij geschreven heeft voor verschillende orkesten/kwartetten. Solo. Op ukelele/bas, met behulp van een loopapparaat. Meesterlijk! De tweede act was Simple Pleasure, bestaande uit Chad Raines (gitarist/synthesizerspeler van The Grand Theft Orchestra) en Jessie England. Dit was minder aan mij besteed. Ik houd niet zo van synthpop, maar het enthousiasme van de muzikanten werkte erg aanstekelijk.



En dan de hoofdact. Amanda Palmer & The Grand Theft Orchestra waren geweldig. Ze begonnen met een instrumentaal stuk (The Grand Theft Intermission) en speelden energiek nummers van het laatste album (Theatre Is Evil), met af en toe gouwe ouwe ertussendoor (Astronaut) of een cover (Common People van Pulp). Palmer dook het publiek in tijdens Want It Back, en stagedivede bij een ander nummer, met enorm lange, kleurrijke sleep aan haar jasje. Na een zeer ruim aantal nummers gespeeld te hebben, ging de band af en speelde Palmer alleen, zichzelf begeleidend met haar ukelele. Ze vroeg het publiek om verzoeknummers, en besloot uiteindelijk om In My Mind te spelen. En Map Of Tasmania, haar ode aan vrouwelijk schaamhaar. Ook speelde een nieuw nummer, dat ze niet iedere avond speelde, zo vertelde ze, genaamd I'm Bigger On The Inside. "It's a long and depressing song," aldus Palmer. Uiteindelijk kwam de band weer op voor een toegift, bestaande uit de gouwe ouwe nummers Coin Operated Boy, Leeds United, Girl Anachronism, en het nieuwe Do It With A Rockstar.

Het was een geweldig concert, en nog steeds aan het begin van de tournee, dus komt het zien mensen. Tourdata staan hier: http://amandapalmer.net/shows/